Ostoja Brzeźnicka

Kategoria

SOO - Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk

Kod

PLH260026

Położenie - powiaty

konecki

Położenie geograficzne i opis obszaru

Ostoja znajduje się w mezoregionie Garb Gielniowski, który zbudowany jest z piaskowców retycko – liasowych. Obejmuje ona źródła i górny bieg rzeki Drzewiczki, wraz z dopływami, która płynie przez kompleks lasów mieszanym z udziałem jodły Abies alba, świerka Picea abies, modrzewia Larix decidua oraz brzozy Betulala pendula i buka Fagus sylvatica. W dolinie rzecznej wykształciły się podmokłe łąki, siedlisko wielu chronionych gatunków roślin i zwierząt.

Powierzchnia

811,82 ha.

Wartość przyrodnicza i znaczenie

Ostoja zabezpiecza śródleśne półotwarte zbiorowiska ekstensywnie użytkowanych i zmiennowilgotnych łąk. Bagiennych borów oraz sztuczne zbiorniki wodne z roślinnością wodną Potametea. Szczególnie atrakcyjne z botanicznego punktu widzenia są łąki zmiennowilgotne z obecnością gatunków chronionych i zagrożonych.
Na terenie Ostoi Brzeźnickiej stwierdzono 12 gatunków zwierząt wymienionych w  załączniku II Dyrektywy 92/43/EWG. Na łąkach w rejonie wsi Brzeźnica występuje licznie przeplatka aurinia Euphydryas aurinia (EN). Miejsce to jest jedną z najważniejszych ostoi gatunku na północno-zachodnim skraju zasięgu populacji świętokrzyskiej. Od zachowania tej łąki w dużej mierze zależy skuteczna ochrona przeplatki w tej części regionu. Ponadto omawiane łąki są miejscem licznego bytowania modraszka telejusa Maculinea teleius (LC) - gatunku rzadkiego i rozproszonego w północnej części województwa. W rejonie Brzeźnicy – na łąkach oraz w leśnej części ostoi – istnieją czynne do dziś tokowiska cietrzewia Tetrao tetrix (EN) - jedne z nielicznych jakie zachowały się w regionie. Z rzadszych gatunków motyli pospolicie spotykane są niestrzęp głogowiec Aporia crataegi i kraśnik pięcioplamek Zygaena trifolii (VU). „Brzeźnickie Łąki” otaczają obszary podmokłe, stanowiące część obszaru źródliskowego Drzewiczki. Bytują tam łoś Alces alces i żuraw Grus grus. Niewielki kompleks leśny k. Korytkowa jest istotnym, izolowanym miejscem rozrodu pachnicy dębowej Osmoderma eremita (VU). W ostoi ten relikt lasów pierwotnych zasiedla próchniejące, wiekowe dęby.  Obszaru źródliskowy rzeki Drzewiczki to system cieków wodnych o dużej różnorodności biologicznej. Występują w nich minogi strumieniowe Lampetra planeri (NT) dla których Górna Drzewiczka jest jednym z najważniejszych obszarów występowania w województwie świętokrzyskim. Ponadto występują tam: minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (NT) i coraz rzadszy w wodach Polski miętus Lota lota (DD). Wysokie zagęszczenie osiąga populacja bobra Castor fiber. Znacząca w skali regionu jest także populacja trzepli zielonej Ophiogomphus cecilia. Położone poza lasami stawy w Korytkowie obfitują w kumaka nizinnego Bombina bombina, mającego tu jedno z najistotniejszych stanowisk w północnej części województwa. Stawy stanowią również część rewiru łowieckiego dla pary bielika Haliaeetus albicilla (LC) lęgowej w sąsiedztwie ostoi. W niewielkim stawiku k. wsi Brzeźnica rozradza się stabilna populacja traszki grzebieniastej Triturus cristatus (NT).

Instytucja lub osoba zbierająca informacje

Piotr Wilniewczyc, Bogusław Sępioł, Przemysław Kusiak, Piotr Dębowski, Łukasz Mielczarek - Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody w Kielcach
Mirosław Przybylski, Zbigniew Kaczkowski - Uniwersytet Łódzki
Mirosław Cieśla - Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Alojzy Przemyski – Zakład Botaniki Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach